Қыстағы гидратация: су ішкіңіз келмегенде суықта қалай ішу керек

Қыста судың тек ыстықта қажет екеніне оңай сеніп қалуға болады: шөлдеу сезілмейді, бөтелкедегі су қатып қалады, ал салқын сұйықтықты ішу жағымсыз. Алайда жаттығу кезінде ағза суды термен және тыныс алумен бәрібір жоғалтады. Суық ауа әдетте құрғақ болады, ал тыныстың жиілеуі сұйықтық жоғалуын арттырады. Сондықтан қатты шөлдемеу — су ішуді елемеуге болады деген сөз емес.^{[2] [3]}

Қыстағы гидратацияның басты мақсаты — өзіңізді мүмкіндігінше көп су ішуге мәжбүрлеу емес, сұйықтықтың шағын мөлшерін алдын ала қолжетімді әрі ішуге жайлы ету. Бір сағат бойы ширақ жүру мен екі сағаттық шаңғы жорығына арналған тәсіл әртүрлі болады: оған жаттығу ұзақтығы, қарқыны, киім, жел, жер бедері және адамның жеке тершеңдігі әсер етеді. Негізгі бағдар — асқазанды керіп жібермей, үнемі аз-аздан ұрттап ішу.^{[2] [4]}

Аязда шөлдеу білінбеуі мүмкін, бірақ ағзадағы физиологиялық үдерістер тоқтамайды.

Суықта неге су ішкіңіз аз келеді

Дене салқындағанда тері тамырлары тарылады да, қанның бір бөлігі дененің ортасына қарай қайта бөлінеді. Бұл зәр түзілуін күшейтіп, шөлдеу сезімін бәсеңдетуі мүмкін. Ал жүгіру, шаңғы тебу немесе белсенді жүру кезінде бұлшықеттер жылу бөледі, адам киім қабаттарының астында терлейді және әр дем шығарған сайын ылғал жоғалтады. Сондықтан температура төмен болса да, сұйықтықты байқамай жеткіліксіз ішу қаупі сақталады.^{[2] [3]}

Бұған күнделікті өмірдегі тағы бір себеп бар: қыста спортпен айналысатын адам қолғапты шешкісі, күртесін ағытқысы немесе тоқтағысы келмейді. Егер бөтелке сөмкенің түбіне тығылып тұрса, су ішу маршруттың соңына дейін кейінге қалдырылады. Бұл әсіресе ұзақ жүктеме кезінде қолайсыз: мәреге жеткенде ауыздың құрғауы, шаршау, бас ауруы немесе бас айналуы байқалуы мүмкін. Дегенмен мұндай белгілер тек сусыздануға ғана тән емес.^{[2] [3] [5]}

Жаттығуға дейін, жаттығу кезінде және кейін су ішуді қалай ұйымдастыру керек

Сыртқа шығар алдында суды бірден көп мөлшерде ішудің қажеті жоқ. Күні бойы жеткілікті сұйықтық ішіп, жаттығуға қалыпты гидратацияланған күйде келген дұрыс, ал басталардан сәл бұрын бірнеше ұрттам ішуге болады. Қарқыны орташа, бір сағатқа дейінгі жаттығу кезінде көпшілік адамға шөлдегеніне қарай су ішу жеткілікті. Егер жүктеме ұзақ немесе қарқынды болса не жылы, бірнеше қабатты киіммен орындалса, сұйықтықты жиірек ішу қажет болады, ал сусынның құрамын жеке бағалаған жөн.^{[4] [5]}

Жаттығудан кейін сұйықтықты әдеттегі тамақпен бірге біртіндеп толықтырыңыз. Киім терден қатты суланса, жаттығу ұзаққа созылса немесе бірнеше күн қатарынан қайталанса, электролиттерді толық қалпына келтіру үшін бір ғана су жеткіліксіз болуы мүмкін. Оларды әдетте тағамнан алады, ал ұзақ жүктеме кезінде кейде құрамында натрий мен көмірсулары бар сусын пайдаланылады. Дегенмен мұны әрбір қысқа жаттығудан кейінгі міндетті рәсімге айналдырудың қажеті жоқ.^{[4] [5]}

Қыста бөтелкеге не құйған дұрыс

Көпшілік қысқа жаттығу үшін кәдімгі су жеткілікті. Оны бөлме температурасында немесе сәл жылы күйінде алған дұрыс — аязда ішу оңайырақ болады. Қант мөлшері көп емес шай да қолайлы нұсқа болуы мүмкін, егер ол жайсыздық тудырмаса. Сусынның күйдіріп жібермейтіндей болғаны маңызды: тым ыстық сұйықтық қозғалыс кезінде қолайсыз әрі суықтан қорғанудың дұрыс тәсілдерін алмастыра алмайды.^{[2] [4]}

Электролиттері бар сусын ұзақ жүктеме, қатты терлеу, бірнеше шақырымдық маршрут немесе бірнеше сағатқа созылатын жаттығу кезінде көбірек қажет болады. Спорттық сусындардың құрамында қант көп болуы мүмкін, сондықтан әдеттегі бір сағаттық жүгіруге олар міндетті емес. Энергетикалық сусындар — мүлде басқа өнім: кофеин мен қосымша қоздырғыштар жүрек қағуын, мазасыздықты және ұйқының бұзылуын тудыруы мүмкін, ал қыстағы гидратацияны жақсарта бермейді.^{[2] [4] [5]}

Қыстағы ең жақсы сусын — өзіңіз жағымсыз сезімсіз тұрақты түрде іше алатын сусын.

Қыстағы жаттығуды қиындататын қателер

Бірінші қате — қатты шөлдегенді күту. Суықта бұл белгі кешігуі мүмкін, сондықтан ұзақ жүктеме кезінде бөтелкеге алдын ала қолжетімділікті жоспарлаған пайдалы. Екінші қате — тым қалың киіну: дененің қызып кетуі терлеуді күшейтеді, ал кейін суланған киім денені тезірек салқындатады. Үшінші қате — бірден орасан көп сұйықтық ішу. Бұл қалпына келуді жеделдетпейді, керісінше іштің ауырлауына, жүрек айнуына немесе жиі тоқтауға әкелуі мүмкін.^{[2] [3]}

Айқын әлсіздік, сөйлеудің бұзылуы, қимыл үйлесімінің жоғалуы, қатты қалтырау, ұю немесе жалпы жағдайдың нашарлауы байқалса, жаттығуды тоқтатып, жылы жерге өтіңіз. Мұндай белгілер жай шөлдеуді емес, суықтан болған жарақатты немесе медициналық көмекті қажет ететін басқа жағдайды көрсетуі мүмкін. Жүрек, тыныс алу жүйесі немесе бүйрек аурулары бар адамдар, сондай-ақ зәр айдайтын дәрі қабылдайтындар сұйықтық ішу жоспарын алдын ала дәрігермен талқылағаны жөн.^{[2] [3] [4]}

Жиі қойылатын сұрақтар

Қыста әр жаттығу сайын су ішу керек пе? Егер жаттығу қысқа әрі тыныш қарқында өтсе, басталар алдында ағзада сұйықтық жеткілікті болуы және кейін шөлге қарай су ішу жеткілікті. Бір сағаттан ұзақ жүгіру, шаңғы тебу немесе қарқынды жүру кезінде сұйықтықты өзіңізбен бірге алған дұрыс: суық шөлдеу сезімін азайтады, бірақ тыныс пен тері арқылы судың жоғалуын тоқтатпайды.^{[2] [3]}

Жаттығу алдында кофе ішуге бола ма? Кофеиннің қалыпты мөлшері дені сау адамды міндетті түрде сусыздандырмайды, алайда кофені арнайы спорттық сусын деп санауға болмайды. Егер кофе жүрек қағуын, мазасыздықты, асқазанда жайсыздықты тудырса немесе ұйқыға кедергі келтірсе, жаттығу алдында су не қоздырғыштары жоқ, бұрыннан үйреншікті басқа сусынды таңдаған дұрыс. Күмәніңіз болса, дәрігермен кеңесіңіз.^{[4] [5]}

Бөтелкедегі су қатып қалса не істеу керек? Жылуды сақтайтын қап пайдаланыңыз, денеге жақын жұмсақ құты ұстаңыз немесе ішіне жылы сұйықтық құйылған термос алыңыз. Ұзақ маршрутқа бір үлкен ыдыстың орнына бірнеше шағын ыдыс алған дұрыс: осылайша сұйықтықты бөліп ішу оңай болады және ішетін су бір ғана қатып қалған бөтелкеге тәуелді болмайды.^[2]

Ескерту: бұл материал ақпараттық сипатта және дәрігер кеңесін алмастырмайды. Егер созылмалы ауруларыңыз, әдеттен тыс белгілеріңіз болса немесе сұйықтық теңгеріміне әсер ететін дәрі қабылдасаңыз, ішу тәртібін дәрігермен келісіңіз.^{[3] [4]}