Неліктен бассейнде де шөлдейсіз: жүзудегі сұйықтық теңгерімі

Бассейнде су ішуді ұмытып кету оңай: тері салқын болады, тер онша байқалмайды, ал жүзу жолдарының арасында ағза сұйықтықпен үнемі жанасып тұрғандай көрінеді. Алайда жүзу мен су аэробикасы — денеге түсетін физикалық жүктеме. Ағза жылу бөледі, терлейді, ал тыныс алу кезінде де сұйықтықтың бір бөлігі жоғалады. Сондықтан жаттығу кезінде су ішу — жай ғана қосымша әдет емес, қауіпсіз әрі жайлы жаттығудың қалыпты бөлігі.^{[1] [2]}

Көпшілік әуесқойлық жаттығулар үшін күрделі спорттық жоспар қажет емес. Ең маңыздысы — жаттығуға қатты шөлдемей келу, бөтелкені жүзу жолының жанына немесе демалыс орнына қою және өз жағдайыңызға қарай аз-аздан ішу. Егер жаттығу бір сағаттан ұзаққа созылса, қарқынды өтсе немесе тер көп бөлінсе, сұйықтыққа деген қажеттілік қысқа әрі баяу жаттығуға қарағанда жоғары болады.^{[1] [3]}

Денені қоршаған су ағзаның ішіндегі судың орнын баспайды.

Бассейнде шөлдеу сезімі неліктен жаңылыстыруы мүмкін

Салқын су дененің қызып кеткенін сезінуді азайтады, ал суланған тері терді жасырады. Соның салдарынан жүзуші шаршау, ауыздың құрғауы, бас ауруы немесе әдеттегі қарқынның бұрынғыдан ауыр сезілуі пайда болғанша сұйықтық жоғалтып жатқанын байқамауы мүмкін. Жүзу кезінде тыныс алу да ырғақты әрі жиірек болады. Сондықтан сұйықтық тері арқылы ғана емес, дем шығарғанда да жоғалады.^{[1] [4]}

Ұзақ интервалдар сериясында, қарқыны жоғары бөліктерде немесе аяқ-қол белсенді жұмыс істейтін су аэробикасы сабағында жүктемені төмен бағалау әсіресе оңай. Су буындарға түсетін соққыны азайтады, бірақ бұлшықеттер мен жүрек-қантамыр жүйесінің жұмысын тоқтатпайды. Жаттығудан кейін қатты шөлдесеңіз, әлсіздік немесе бас айналу байқалса, бұл ішу тәртібін қайта қарап, себебі анықталғанша қарқынды азайтуға себеп.^{[1] [4]}

Жүзуге дейін, жүзу кезінде және одан кейін қалай ішу керек

Жаттығуға екі-үш сағат қалғанда, егер мұндай мөлшер өзіңізге жайлы болып, асқазанда ауырлық сезімін туғызбаса, шамамен 470–710 миллилитр су ішуге болады. Суға түсердің алдында бірнеше жұтым жеткілікті. Бірден үлкен бөтелке ішіп, сұйықтықты «қор жинауға» тырыспаңыз: судың шамадан тыс көп болуы жаттығуды жақсартпайды және жайсыздық тудыруы мүмкін.^[3]

Жаттығу кезінде шөлдеу сезімін және қолжетімді үзілістерді бағдар етіңіз. Қысқа әрі баяу жаттығуға әдетте су жеткілікті. Бір сағаттан ұзақ сабақта, қарқын жоғары болғанда немесе тер арқылы сұйықтық айтарлықтай жоғалғанда, құрамында электролиттер мен көмірсулар бар сусын пайдалы болуы мүмкін. Бұл әсіресе жаттығу ұзақ төзімділік жұмысын еске салса маңызды. Бассейннен шыққан соң да өз жағдайыңызға қарай сұйықтықты аз-аздан іше беріңіз.^{[1] [3]}

Жүзушіге электролиттер қажет пе

Электролиттер — натрий мен хлоридті қоса алғанда, минералды заттар. Олар термен бірге жоғалады, бірақ жоғалатын мөлшер әр адамда әртүрлі болады және жаттығудың ұзақтығына, қарқынына, температураға әрі жеке терлеу ерекшелігіне байланысты. Сондықтан электролиттері бар сусын бассейнге барған сайын міндетті емес, әсіресе жаттығу қысқа әрі баяу өтсе.^{[1] [3]}

Электролитті сусын ұзақ әрі қарқынды жұмыс кезінде, бірінен кейін бірі өтетін бірнеше жаттығуда немесе қатты терлегенде ыңғайлы таңдау болуы мүмкін. Дегенмен спорттық сусындардың құрамында қант пен калория жиі болады, сондықтан әдеттегі бір сағаттық жаттығуда оларды автоматты түрде іше беру міндетті емес. Дәрігердің кеңесінсіз тұз таблеткаларын қолданбаңыз: кейбір минералдардың артық мөлшері де зиян келтіруі мүмкін.^{[1] [4]}

Бассейндегі жаттығуға арналған қарапайым жоспар

Жаттығу алдында оның көлемін ғана емес, жағдайды да бағалаңыз: жүзу жолының ұзындығын, судың температурасын, бассейннен кейін саунаға бару-бармауды, интервалдардың қарқынын және үзіліс жасау мүмкіндігін ескеріңіз. Өзіңізбен суы бар бөтелке алыңыз, алдын ала аздап ішіңіз және ауыз қатты құрғағанша күтпеңіз. Мұндай жоспар сұйықтықтың орнын жаттығудан кейін бірден толтыруға тырысқаннан әлдеқайда оңай орындалады.^{[1] [2] [3]}

Бас айналу, әлсіздік, сананың шатасуы, жүрек айнуы немесе әдеттегі жүктеменің аяқ астынан тым ауыр сезілуі байқалса, жаттығуды тоқтатып, салқындау жерге шығыңыз. Бұл белгілерді жай ғана «дене дайындығы нашар» деп түсіндіруге болмайды. Белгілер қайталанса, жүрек немесе бүйрек ауруы болса, жүктілік кезінде, қант диабеті бар болса немесе несеп айдайтын дәрі қабылдасаңыз, сұйықтық ішу тәртібін дәрігермен талқылаған жөн.^{[2] [4]}

Жиі қойылатын сұрақтар

Бассейндегі қысқа жаттығу кезінде де су ішу керек пе? Егер жаттығу шамамен 30–45 минутқа созылып, орташа қарқында өтсе, көпшілік адамға жаттығуға жақсылап сусындап келіп, шөлдегенде бірнеше жұтым ішу үшін су алған жеткілікті. Белгілі бір мөлшерді міндетті түрде ішудің қажеті жоқ: қажеттілік қарқынға, жағдайға және ағзаның сұйықтық жоғалту ерекшелігіне байланысты.^{[1] [2]}

Жүзу алдында судың орнына кофе немесе қуаттандырғыш сусын ішуге бола ма? Кофе жаттығу алдындағы сұйықтықтың негізгі көзі болмауы керек, ал қуаттандырғыш сусындардың құрамында кофеин мен қант көп болуы мүмкін. Қалыпты жүзу үшін негізгі сусын — су. Созылмалы ауруыңыз болса, дәрі қабылдасаңыз немесе суда жиі басыңыз айналса, ішуге қауіпсіз сусынды және жүктеменің өзін дәрігермен келіскен дұрыс.^{[2] [4]}