Егер тізеңіз жүргенде, отырып-тұрғанда немесе жүгіргенде ауыратын болса, бассейн қауіпсіздеу балама сияқты көрінуі мүмкін. Су дене салмағының бір бөлігін көтеріп, буындарға түсетін соққы жүктемесін азайтады. Сондықтан жүзу және судағы басқа жаттығулар көбіне аэробтық белсенділіктің жеңіл түрлеріне жатады. Дегенмен тізедегі ауырсыну кез келген стиль мен кез келген қарқын сізге шектеусіз жарайды дегенді білдірмейді.[1] [2] [3] [4]
Жаттығуды ұзақ жүзуден емес, ағзаның реакциясын тексеруден бастаған дұрыс: қысқа қыздыру, баяу қарқындағы жүзу бөліктері және жеткілікті үзілістер буынның жүктемені қалай көтеретінін түсінуге көмектеседі. Бұл мақала диагноздың орнын баспайды. Егер ауырсыну жарақаттан кейін пайда болса, айқын ісінумен, тұрақсыздықпен қатар жүрсе немесе қалыпты жүруге кедергі келтірсе, алдымен жаттығуды дәрігермен не физиотерапевтпен талқылаңыз.[1] [5]
Фото: Kampus Production
Бассейн неге құрлықтағы жаттығудан ыңғайлы болуы мүмкін
Суда қимылдар бірқалыптырақ орындалады, ал судың кедергісі кенет тартылып қалу қаупін азайтады. Осылайша құрлықта жүгіру немесе секіру кезіндегідей соққысыз төзімділік пен бұлшықеттерді жаттықтыруға болады. Буын аурулары кезінде лайықты көлемдегі дене белсенділігі буын қызметін сақтауға және белгілердің айқындығын азайтуға көмектесуі мүмкін. Алайда нәтиже ауырсынудың себебі мен адамның жеке төзімділігіне байланысты.[1] [2] [3] [4]
Бастаушы үшін психологиялық жағы да маңызды: бассейнде жаттығу барысында қарқындылықты бірден реттеу оңай. Суда жүруге ауысуға, бассейн жиегін ұстауға, үзілісті ұзартуға немесе жаттығуды ертерек аяқтауға болады. Мұндай икемділік белгіленген қашықтықты қандай жағдай болса да орындауға тырысқаннан пайдалырақ, әсіресе тізеңіз бұрыннан мазаласа немесе үзілістен кейін қайта қимылдай бастасаңыз.[1] [2]
Тізесі сезімтал адамдарға қай стильді таңдаған дұрыс
Алдымен тізені белсенді әрі күрт бүгу қажет болмайтын қалыптан бастаңыз. Көп адамға кеудемен немесе шалқалап баяу жүзу ыңғайлырақ: негізгі жұмысты қол мен дене атқарады, ал аяқ қимылын шағын әрі жұмсақ етуге болады. Бассейн жиегінен итерілу жайсыздық тудырса, өте абайлап итеріліңіз немесе алғашқы кезде қатты серпілмей жүзуді бастаңыз.[2] [5]
Брассқа автоматты түрде тыйым салынбайды, бірақ оның аяқпен кең сермеу қимылы тізе маңындағы кейбір мәселелерді ушықтыруы мүмкін. Сондықтан бастаушыға ең оңай көрінгені үшін ғана осы стильді таңдамаңыз. Нұсқаушының бақылауымен бірнеше баяу қимылды байқап көріп, сезіміңізді жаттығу кезінде ғана емес, сол күннің кейінгі уақытында да бағалаңыз. Күшейіп келе жатқан ауырсыну техниканы өзгерту немесе көлемді азайту керегін білдіреді.[3] [5]
Алғашқы жаттығуды қауіпсіз өткізу үлгісі
Алғашқы жаттығу үзілістерді қоса есептегенде шамамен 20–30 минутқа созылуы мүмкін: суда бірнеше минут баяу жүруден немесе жеңіл қимылдардан бастаңыз, кейін қысқа жүзу бөліктерін орындап, бассейн жиегінде тынығыңыз. Мақсат — барынша шаршау емес, тізенің реакциясын тексеру. Тіпті қысқа белсенділік кезеңдерінің өзі пайдалы, ал ұзақтығын хал-жайыңызға қарай біртіндеп арттыруға болады.[1] [2]
Орташа күш жұмсауды бағдар етіңіз: тыныс жиілейді, бірақ үзіліс кезінде қалпыңызға келіп, қимыл техникасын бақылауда ұстай аласыз. Егер қатты күшенуге, демді ұстап қалуға немесе ауырсынуға қарамастан жылдамдауға тура келсе, жүктеме тым жоғары. Бөліктер арасында қажет болғанша демалыңыз, ал келесі жаттығуда тек бір көрсеткішті өзгертіңіз: мысалы, бірнеше минут қосыңыз, бірақ жылдамдық пен қашықтықты қатар арттырмаңыз.[1] [2] [3]
Жүзуден кейін не істеу керек және қашан тоқтаған жөн
Бассейннен кейін бірнеше минут асықпай жүріп, тізеңізді бағалаңыз: ауырсыну айқын күшейген жоқ па, ісіну, ыстық сезімі немесе тұрақсыздық байқалмай ма? Бұлшықеттердің болмашы шаршауы әдеттен тыс жүктемеге қалыпты реакция болуы мүмкін. Ал өткір ауырсыну немесе бұрынғы белгілердің күшеюі көлемді азайтып, жеке кеңес алуға себеп болады. Жаттығуды мәселені «шыдап жеңудің» тәсілі ретінде пайдаланбаңыз.[1] [5]
Жақында жарақат алған болсаңыз, операциядан кейінгі кезеңде болсаңыз, айқын ісіну, буынның бөгелуі немесе тізенің босап кететіндей сезімі байқалса, жаттығуды аса сақтықпен бастаңыз. Мұндай жағдайда маман рұқсат етілетін қимылдарды анықтап, жүктемені біртіндеп арттыру жоспарын құруға көмектеседі. Жүзу жеңіл болып көрінгенімен, ол ауырсынудың себебін анықтамайды және қажет болса күшті, қимыл ауқымын әрі техниканы қалпына келтіруге бағытталған жұмыстың орнын баспайды.[1] [5]
Жиі қойылатын сұрақтар
Тізе тек жүктемеден кейін ауырса, жүзуге бола ма? Кейде болады, егер ауырсыну орташа болса, күшеймесе және ісіну не тұрақсыздықпен қатар жүрмесе. Қысқа әрі баяу жаттығудан бастаңыз да, алдын ала балама нұсқаны — суда жүруді немесе бассейн жиегінде жаттығуды — ойластырыңыз. Бірнеше жаттығудан кейін белгілер үнемі күшейсе, тәжірибені өз бетіңізше жалғастырмай, жағдайды маманмен талқылаңыз.[1] [2] [5]
Жақсы жүзуді міндетті түрде білу керек пе? Жоқ. Жеңіл жүктеме үшін суда жүруден, бассейн жиегінде қарапайым жаттығулар жасаудан немесе нұсқаушымен бірге жаттығудан бастауға болады. Бірақ судың тереңдігі мен жаттығу түрі дене қалпын сенімді бақылауға мүмкіндік беруі тиіс. Егер суда өзіңізді нашар ұстайтын болсаңыз, жалғыз жаттықпаңыз: бассейндегі қауіпсіздік жоспарланған қашықтықтан маңыздырақ.[2] [3]
