Жаттығу алдындағы айран — бәріне бірдей жарайтын қуаттандырғыш сусын да, рационның міндетті бөлігі де емес. Ол жеңіл сүтті тіскебасар ретінде қолайлы болуы мүмкін, әсіресе жаттығуға дейін әлі уақыт бар болса және қышқыл сүт өнімдерін ішу сізге жайлы болса. Алайда көмірсулар мен калория мөлшері өнімнің құрамына, майлылығына және көлеміне байланысты өзгереді. Сондықтан бір стақан айран қарқынды немесе ұзақ жүктемеге арналған толыққанды қуат көзін әрдайым алмастыра алмайды.[1] [2] [3]
Негізгі ой — айранды жеке өнім ретінде емес, бүкіл жаттығу жоспарының аясында бағалау. Қысқа әрі жеңіл жаттығу алдында, егер жақында тамақтанған болсаңыз, оның өзі жеткілікті болуы мүмкін. Ал ауыр күш жаттығуы, аралық кардио немесе ұзақ жүгіру алдында ағзаға қосымша көмірсу көзі қажет болуы ықтимал. Осылайша айран бірден қуат береді деген уәде емес, тамақтану жоспарының бір бөлігіне айналады.[1] [2]

Фото: Ketut Subiyanto
Егер айран ішкеннен кейін іштің құрылдауы, кебуі, түйілуі немесе іш өтуі байқалса, «дұрыс» тіскебасар үшін өзіңізді қинаудың қажеті жоқ. Мұндай белгілер лактозаны көтере алмауға немесе сүт өнімдеріне жеке реакцияға байланысты болуы мүмкін. Мұндай жағдайда мәселені дәрігермен талқылаған жөн.[4] [5]
Жаттығу алдында айран нақты не береді
Айранның құрамында сүт қанты, ақуыз және сұйықтық бар, ал нақты тағамдық құрамы өнімге қарай өзгереді. Көмірсулар қолжетімді қуатты қолдауы мүмкін, ақуыз тіскебасарды тойымдырақ етеді, ал сұйық консистенциясы қою тағамға қарағанда жиі ыңғайлы болады. Дегенмен айранды автоматты түрде изотоникалық сусын деп санауға болмайды: оның құрамы ұзақ жүктеме кезінде электролиттердің орнын толтыруға арнайы бейімделмеген.[1] [2] [3]
Ашыту кейбір қышқыл сүт өнімдеріндегі лактоза мөлшерін азайтады, бірақ кез келген айранды лактозаны көтере алмайтын адам үшін толық қауіпсіз етпейді. Өнімді көтеру қабілеті ішілген мөлшерге, адамның жеке шегіне және ас қорыту жүйесінің жағдайына байланысты. Сондықтан «бәріне оңай сіңеді» деген уәдеге емес, өз ағзаңыздың реакциясы мен өнім жапсырмасына сүйенген дұрыс.[3] [4] [5]
Жаттығу түріне қарай мөлшерді қалай таңдау керек
Ұзақтығы бір сағатқа дейінгі жеңіл жаттығу үшін, егер соңғы бірнеше сағатта әдеттегі тамақ ішкен болсаңыз, айранның шағын мөлшері көбіне жеткілікті. Күш жаттығуында айранды тіскебасардың ақуызды-көмірсулы бөлігі ретінде қарастыруға болады, бірақ жұмыс көлемі үлкен болса, бір ғана сұйық тағам аздық етуі мүмкін. Ең маңыздысы — мөлшерді барынша көбейту емес, асқазанның толып кетпеуі және жұмыс қабілетінің тұрақты болуы.[1] [2]
Ұзақ жүгіру, қарқынды веложүру немесе аралық жаттығу алдында айранды жалғыз қуат көзіне айналдырмаған дұрыс. Мұндай жаттығулар көмірсулардың түсуін алдын ала мұқият жоспарлауды талап етеді, ал қанты аз сусын жүктеме қажеттілігін өтемеуі мүмкін. Егер жаттығу бір сағаттан ұзаққа созылса, сұйықтық ішу мен тамақтанудың жеке жоспарын алдын ала ойластырыңыз.[1] [2]
- Қысқа әрі жеңіл жаттығу: қарныңыз аш болмаса, айранды жеке ішуге болады.
- Күш жаттығуы: күн ішінде жалпы тамақ пен көмірсулардың жеткілікті екенін бағалаңыз; айран тіскебасардың бір бөлігі бола алады.
- Ұзақ немесе қарқынды кардио: әсіресе аш қарынға жаттыққанда, тек айранға сенбеңіз.
- Сезімтал асқазан: мөлшерін азайтыңыз және маңызды жарыс алдында жаңа өнімді сынамаңыз.

