1Fit

Жаттығу алдындағы айран: ауырлық сезімінсіз рационға қосу

Жаттығу алдындағы айран жеңіл тіскебасар бола алады, бірақ көмірсулы қуатты әрдайым алмастырмайды. Мөлшері мен үйлесімін талдаймыз.

Жаттығу алдындағы айран: ауырлық сезімінсіз рационға қосу

Фото: Pikx By Panther

Жаттығу алдындағы айран — бәріне бірдей жарайтын қуаттандырғыш сусын да, рационның міндетті бөлігі де емес. Ол жеңіл сүтті тіскебасар ретінде қолайлы болуы мүмкін, әсіресе жаттығуға дейін әлі уақыт бар болса және қышқыл сүт өнімдерін ішу сізге жайлы болса. Алайда көмірсулар мен калория мөлшері өнімнің құрамына, майлылығына және көлеміне байланысты өзгереді. Сондықтан бір стақан айран қарқынды немесе ұзақ жүктемеге арналған толыққанды қуат көзін әрдайым алмастыра алмайды.[1] [2] [3]

Негізгі ой — айранды жеке өнім ретінде емес, бүкіл жаттығу жоспарының аясында бағалау. Қысқа әрі жеңіл жаттығу алдында, егер жақында тамақтанған болсаңыз, оның өзі жеткілікті болуы мүмкін. Ал ауыр күш жаттығуы, аралық кардио немесе ұзақ жүгіру алдында ағзаға қосымша көмірсу көзі қажет болуы ықтимал. Осылайша айран бірден қуат береді деген уәде емес, тамақтану жоспарының бір бөлігіне айналады.[1] [2]

Жаттығу алдындағы бір стақан айран мен жеңіл жемісті тіскебасар

Фото: Ketut Subiyanto

Егер айран ішкеннен кейін іштің құрылдауы, кебуі, түйілуі немесе іш өтуі байқалса, «дұрыс» тіскебасар үшін өзіңізді қинаудың қажеті жоқ. Мұндай белгілер лактозаны көтере алмауға немесе сүт өнімдеріне жеке реакцияға байланысты болуы мүмкін. Мұндай жағдайда мәселені дәрігермен талқылаған жөн.[4] [5]

Жаттығу алдында айран нақты не береді

Айранның құрамында сүт қанты, ақуыз және сұйықтық бар, ал нақты тағамдық құрамы өнімге қарай өзгереді. Көмірсулар қолжетімді қуатты қолдауы мүмкін, ақуыз тіскебасарды тойымдырақ етеді, ал сұйық консистенциясы қою тағамға қарағанда жиі ыңғайлы болады. Дегенмен айранды автоматты түрде изотоникалық сусын деп санауға болмайды: оның құрамы ұзақ жүктеме кезінде электролиттердің орнын толтыруға арнайы бейімделмеген.[1] [2] [3]

Ашыту кейбір қышқыл сүт өнімдеріндегі лактоза мөлшерін азайтады, бірақ кез келген айранды лактозаны көтере алмайтын адам үшін толық қауіпсіз етпейді. Өнімді көтеру қабілеті ішілген мөлшерге, адамның жеке шегіне және ас қорыту жүйесінің жағдайына байланысты. Сондықтан «бәріне оңай сіңеді» деген уәдеге емес, өз ағзаңыздың реакциясы мен өнім жапсырмасына сүйенген дұрыс.[3] [4] [5]

Жаттығу түріне қарай мөлшерді қалай таңдау керек

Ұзақтығы бір сағатқа дейінгі жеңіл жаттығу үшін, егер соңғы бірнеше сағатта әдеттегі тамақ ішкен болсаңыз, айранның шағын мөлшері көбіне жеткілікті. Күш жаттығуында айранды тіскебасардың ақуызды-көмірсулы бөлігі ретінде қарастыруға болады, бірақ жұмыс көлемі үлкен болса, бір ғана сұйық тағам аздық етуі мүмкін. Ең маңыздысы — мөлшерді барынша көбейту емес, асқазанның толып кетпеуі және жұмыс қабілетінің тұрақты болуы.[1] [2]

Ұзақ жүгіру, қарқынды веложүру немесе аралық жаттығу алдында айранды жалғыз қуат көзіне айналдырмаған дұрыс. Мұндай жаттығулар көмірсулардың түсуін алдын ала мұқият жоспарлауды талап етеді, ал қанты аз сусын жүктеме қажеттілігін өтемеуі мүмкін. Егер жаттығу бір сағаттан ұзаққа созылса, сұйықтық ішу мен тамақтанудың жеке жоспарын алдын ала ойластырыңыз.[1] [2]

  • Қысқа әрі жеңіл жаттығу: қарныңыз аш болмаса, айранды жеке ішуге болады.
  • Күш жаттығуы: күн ішінде жалпы тамақ пен көмірсулардың жеткілікті екенін бағалаңыз; айран тіскебасардың бір бөлігі бола алады.
  • Ұзақ немесе қарқынды кардио: әсіресе аш қарынға жаттыққанда, тек айранға сенбеңіз.
  • Сезімтал асқазан: мөлшерін азайтыңыз және маңызды жарыс алдында жаңа өнімді сынамаңыз.

Қуат аз болса, айранды немен үйлестіруге болады

Егер бір айраннан кейін көп ұзамай қайтадан қарныңыз ашса, сусын көлемін жай ғана көбейтпей, жеңіл қорытылатын көмірсудың шағын көзін қосқан дұрыс. Бұл банан, жеміс езбесі, қытырлақ нан немесе сұлының шағын порциясы болуы мүмкін — таңдау жаттығуға дейінгі уақытқа және өзіңізге қалай әсер ететініне байланысты. Жаттығу жақындаған сайын тым майлы әрі көлемді қоспалардан бас тартқан жөн.[1] [2]

Егер жаттығуға дейін бірнеше сағат бар болса, айран көмірсулы гарнирі және әдеттегі ақуыз порциясы бар толыққанды тамақтың құрамына кіре алады. Уақыт аз қалса, порция да шағындау болуы керек: мақсат — алдын ала шектен тыс тойып алу емес, жайсыздықсыз аштықты басу. Кез келген үйлесімді жарыс немесе жеке рекорд алдында емес, әдеттегі жаттығуда алдын ала тексерген дұрыс.[1] [2]

Айранды қашан басқа өніммен алмастырған дұрыс

Сиыр сүтінің ақуыздарына расталған аллергия болса, сүт өнімдерін айқын көтере алмасаңыз немесе ішек белгілері қайталана берсе, айранды өзіңізді қинап ішуге болмайды. Лактозаны көтере алмау іштің ауыруы, кебу, іштің құрылдауы, газ жиналуы және нәжістің өзгеруі арқылы байқалуы мүмкін. Мұндай белгілер кезінде сусынды ішудің мінсіз уақытын іздегеннен гөрі, себебін анықтау маңызды.[4] [5]

Егер көтере алсаңыз, балама ретінде лактозасыз өнімді немесе көмірсуы мен қолайлы ақуыз көзі бар басқа үйреншікті тіскебасарды таңдауға болады. Бірақ ауыр жаттығу алдында өнімді күрт ауыстырудың өзі жайсыздық тудыруы ықтимал. Кез келген өзгерісті біртіндеп енгізіп, көңіл күйіңізді, аштық деңгейін, жаттығу сапасын және асқазанның реакциясын бақылаған дұрыс.[1] [4] [5]

Суды да ұмытпаңыз: айран жүктемеге дейін, жүктеме кезінде және одан кейінгі әдеттегі сұйықтық ішуді алмастырмайды. Қажеттілік жаттығу ұзақтығына, ыстыққа, терлеу деңгейіне және жеке ерекшеліктерге байланысты. Қалыпты жаттығу кезінде су көбіне негізгі таңдау болып қала береді.[2]

Жиі қойылатын сұрақтар

Жаттығу алдында аш қарынға айран ішуге бола ма? Кейде болады, егер шағын мөлшері сізге жақсы әсер етсе және жаттығу тым ұзақ болмаса. Бірақ айран бәріне бірдей жарай бермейді: аштық, әлсіздік немесе қарқынды жүктеме кезінде қосымша көмірсулы тағам қажет болуы мүмкін. Өзіңізді қалай сезінетініңізге мән беріңіз және тәжірибені үлкен мөлшерден бастамаңыз.[1] [2] [4]

Күш жаттығуы алдында айран ішуге бола ма? Ол жеңіл тіскебасардың бір бөлігі ретінде, әсіресе жаттығуға дейін уақыт болса, қолайлы болуы мүмкін. Алайда нәтиже сусынның өзіне емес, жалпы қуат, көмірсу және ақуыз мөлшерінің жеткіліктілігіне байланысты. Егер жаттығу ауыр болса, жайлы жұмыс істеу үшін бір айран жеткіліксіз болуы ықтимал.[1] [2]

Спорттық сусынның орнына айран ішуге бола ма? Кәдімгі қысқа жаттығуда айран жай ғана тағам өнімі ретінде жарай алады, ал спорттық сусынның міндеті басқа: ол ұзақ жүктеме кезінде сұйықтық, көмірсу және кейде электролиттерді жеткізуге арналған. Толық алмастыру жаттығудың ұзақтығына, қарқындылығына және жағдайына байланысты.[1] [2]

Айран ішкеннен кейін жаттығу қиын болса, не істеу керек? Мөлшерін азайтыңыз, жаттығуға дейінгі аралықты ұзартыңыз немесе уақытша басқа өнімді таңдаңыз. Ауырсыну, кебу, іш өтуі, бөртпе немесе қатты жүрек айнуы қайталанса, тәжірибені тоқтатып, дәрігерге қаралыңыз. Бұл мақала жеке медициналық кеңесті алмастырмайды.[4] [5]

Дереккөздер

  1. Жаттығуға дейінгі және кейінгі тамақтану: уақыт пен өнімдерді таңдау — Тамақтану және диетология академиясы
  2. Тамақтану және дене белсенділігі: нәтижелі жаттығуға арналған бес кеңес — Мейо клиникасы медициналық орталығы
  3. Йогурт және ашытылған сүт өнімдері — Гарвард қоғамдық денсаулық сақтау мектебі
  4. Лактозаны көтере алмау — АҚШ Ұлттық медицина кітапханасы
  5. Лактозаны көтере алмау: белгілері және тамақтану — Ұлыбританияның Ұлттық денсаулық сақтау қызметі

1Fit — let’s go! 🔥

Бір абонемент — жүздеген студия: зал, йога, бассейн, бокс және би. Өзіңе ыңғайлы жаттық.

Тарифтерді қарау
1Fit қосымшасын жүктеу үшін сканерлеңіз