Белсенді қалпына келтіру деген не және ол неге маңызды
Белсенді қалпына келтіру — бұл қарқынды жаттығудан кейін бірден жасалатын жеңіл физикалық қозғалыстар: мысалы, жай жүріс не динамикалық созылу. Бұл әдіс жүрек соғысын біртіндеп бәсеңдетіп, қан айналымын жақсартады, зат алмасу өнімдерінің (мәселен, сүт қышқылы) шығуын тездетеді. Соның арқасында бұлшықет қалпына келіп, ауырсыну әлсірейді.[1]
Фото: ShotPot
Майо Клиниктің ақпараты бойынша, белсенді қалпына келтірудің бір түрі ретінде салқындату кезеңі жүрек соғысы мен қан қысымын баяу түсіруге және жаттығудан кейін бас айналу мен жайсыздық тәуекелін азайтуға көмектеседі. Бұл — белсенділікті бірден тоқтатпай, қалпына келу процестерін табиғи түрде бастайтын әдіс.[1]
Белсенді қалпына келтіруден нақты қандай пайда бар
Майо Клиникте де жаттығудан кейінгі жеңіл қозғалыс қалпына келудің тиімді жолы ретінде ұсынылады: белсенді қалпына келтіру, сұйықтық ішу және қажет болса суық процедуралар жаттығудан кейінгі жағдайды жеңілдетудің бес нақты жолының қатарында.[2]
Белсенді қалпына келтіруді қалай дұрыс жасау керек
Жаттығуды аяқтағанда 5–15 минуттай баяу қозғалысқа уақыт бөліңіз: баяу жүгіріс, жай серуен, жеңіл велосипед тебу не суға жүзу жарайды. Одан кейін, жүктемеге қатысқан бұлшықет топтарына ерекше назар аударып, жеңіл созылу жасаңыз.[1]
Ұзақтығын өз ағзаңыздың сезімінен таңдау керек: орташа жаттығудан кейін 5–10 минут жеткілікті, өте қарқынды болса — 15 минутқа дейін ұзартыңыз. Негізгі талап: қозғалыстар ауыртпалық немесе шаршау емес, жеңілдік пен сергектік сезімін сыйлауы тиіс.[1]
Қашан белсенді қалпына келтіру керек емес, тіпті зиян
Егер өзіңізді қатты шаршап, әлсіреп немесе күйзелісте сезінсеңіз, белсенді қалпына келтіру қосымша салмақ болуы мүмкін. Гарвард мамандарының айтуынша, тым жиі не тым ауыр жаттығу, демалыссыз орындалса, созылмалы шаршауға, энергияның азаюына және қалпына келу жылдамдығының төмендеуіне апарады.[4]
Мұндайда толық демалыс беру, жаттығу қарқынын төмендету немесе мүлде жүктемесіз кемінде бір күн өткізу әлдеқайда орынды. Әсіресе ұйқы, мотивация нашарлап, қарапайым демалыстан соң да ауырсыну кетпесе, ағзаға толық тынығу керек.[4]
Жиі қойылатын сұрақтар
Белсенді қалпына келтіру — жаттығудан кейінгі қарапайым тәсіл бе? Иә. Бар болғаны 5–15 минуттық жеңіл серуендеу не созылу арқылы ағза жұмсақ түрде тыныш күйге ауысып, бұлшықет ауырсынуы азайып, қан айналымы жақсарады.[1]
Әрбір жаттығудан кейін міндетті түрде белсенді қалпына келтіру жасау керек пе? Жоқ, егер қатты шаршағаныңызды сезсеңіз, жоғары жүктеме болып, күйзеліс белгілері байқалса — қозғалыстың орнына толық демалысты таңдауға болады.[4]
